Giống trâu đầm lầy Thái Lan được nhập nội vào nước ta vào năm 2017 để phục vụ công tác nâng cao tầm vóc, khối lượng và chất lượng đàn trâu ở Việt Nam. Tại mô hình chăn nuôi trâu tập trung của Hợp tác xã Thủy nông Tân Tiến tại xã Tân Bắc, việc thụ tinh cho trâu được tiến hành bằng phương pháp thụ tinh nhân tạo bằng tinh đông lạnh giống trâu Thái Lan với kết quả bước đầu tỷ lệ thụ tinh có chửa đạt xấp xỉ 60%, tỷ lệ đẻ đạt trên 95%, khối lượng nghé sơ sinh đạt trung bình 25 kg/con cao hơn từ 5-8 kg/con so với nghé của trâu địa phương. Qua triển khai cho thấy, mô hình này có ý nghĩa thiết thực khi góp phần tăng năng suất sản xuất và hiệu quả kinh tế trong chăn nuôi nói chung và chăn nuôi trâu trên địa bàn huyện Quang Bình nói riêng. Thành công nổi bật của mô hình là đã làm chủ công nghệ, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật trong thụ tinh nhân tạo cho trâu (hiện nay Hợp tác xã đã xây dựng được đội ngũ kỹ thuật viên có kiến thức chuyên môn vững vàng, có kinh nghiệm thực tế) nhằm tăng khả năng sản xuất, nâng cao khối lượng và chất lượng đàn trâu.
Huyện Quang Bình là một trong những huyện có nghề chăn nuôi trâu phát triển của tỉnh Hà Giang. Những năm gần đây, khi người nông dân đưa cơ giới hóa vào phục vụ sản xuất nông nghiệp thì để phù hợp với tình hình thực tế và nhu cầu của thị trường, chăn nuôi trâu đang được chuyển dần sang hướng lấy thịt. Tuy nhiên số lượng và chất lượng của đàn trâu còn hạn chế, việc phát triển đàn trâu chưa tương xứng với tiềm năng sẵn có của địa phương. Nguyên nhân chính là do chăn nuôi trâu mang tính truyền thống, chăn thả tự do, việc bình tuyển chọn lọc giống được thực hiện chưa thường xuyên và chưa triển khai rộng rãi trên địa bàn toàn huyện nên xảy ra hiện tượng giao phối cận huyết làm giảm tầm vóc và sức sản xuất của đàn trâu, từ đó dẫn tới hiệu quả kinh tế chăn nuôi trâu chưa cao. Bởi vậy, việc thực hiện mô hình này đã tạo bước đột phá trong cải tạo tầm vóc của đàn trâu, mở ra hướng đi mới trong chăn nuôi trâu lấy thịt theo hướng hàng hóa. Với kết quả đạt được, thời gian tới đây, Hợp tác xã Thủy nông Tân Tiến sẽ tiếp tục nhân rộng mô hình này.
Việc triển khai chương trình cải tạo đàn trâu bằng biện pháp thụ tinh nhân tạo ngoài việc khắc phục triệt để tình trạng thiếu trâu đực giống và đực giống tốt, suy thoái đàn trâu đang diễn ra do cận huyết, còn góp phần tăng tầm vóc thể trạng và sức sản xuất của đàn trâu, nâng cao năng suất, mở ra hướng đi mới nhiều triển vọng trong chăn nuôi trâu lấy thịt theo hướng hàng hóa. Công tác thụ tinh nhân tạo đã tăng hiệu quả của nghề chăn nuôi trâu thông qua việc chủ động phối giống cho đàn trâu, rút ngắn chu kì sinh sản của đàn trâu, tăng tỉ lệ số trâu cái được phối giống trong năm, thúc đẩy phát triển nghề chăn nuôi trâu, tạo thêm việc làm cho người dân các vùng nông thôn.
Nguyễn Hưng - Tài nguyên, PNN&PTNT
